|
ทรัพยากรประมงชายฝั่ง สภาพแวดล้อมและสิ่งแวดล้อมปัจจุบันตลอดแนวชายฝั่งของอ่าวไทยกำลังประสบปัญหาความเสื่อมโทรม ซึ่งตัวชี้วัดที่บ่งบอกสาเหตุเหล่านี้ ได้แก่ ปริมาณสัตว์น้ำที่จับได้ลดลง ขนาดของสัตว์น้ำที่จับได้มีสัดส่วนของขนาดตามที่ตลาดต้องการมีจำนวนลดลง นอกจากนี้ยังรวมถึงความเสื่อมโทรมของพื้นที่ป่าชายเลนที่เป็นแหล่งวางไข่ แหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนลดลง อันเนื่องมาจากการขยายตัวของการเพาะเลี้ยงกุ้ง การลดลงของพื้นที่ป่าชายเลนทำให้พื้นที่ชายฝั่งประสบปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งอีกด้วย ความเสื่อมโทรมที่เกิดขึ้นส่งผลต่อเศรษฐกิจและสังคมของชุมชนในระดับท้องถิ่นและกลายเป็นปัญหาระดับชาติในที่สุด โดยชาวบ้านและชาวประมงมีรายได้ลดลง รายจ่ายจากการประกอบการเพิ่มขึ้น ซึ่งส่งผลต่อรายได้ในระดับครัวเรือน เพื่อบรรเทาปัญหาดังกล่าว ศูนย์พัฒนาการประมงแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และกรมประมง มีความเห็นร่วมกันว่า การสำรวจข้อมูลทางด้านทรัพยากรสัตว์น้ำโดยเครื่องมือประมงที่พบในชุมชนนั้น รวมทั้งการเก็บข้อมูลทางด้านเศรษฐกิจสังคม และแนวทางการจัดตั้งบริหารองค์กรชุมชน แล้วนำมาวิเคราะห์ แปลผล เพื่อนำเสนอทั้งปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาให้กับชุมชน องค์กรท้องถิ่นและหน่วยงานของรัฐในทุกระดับได้รับทราบ และเสนอแนวทางการจัดกิจกรรมที่ช่วยบรรเทาทุกข์หรือปัญหาให้กับประชาชนของท้องถิ่นที่รับผิดชอบ เพื่อรักษา ส่งเสริมและฟื้นฟูต้นทุนทางทรัพยากร ให้เป็นแหล่งสร้างงานและรายได้ให้กับชุมชน โดยมีแนวทางปฏิบัติตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
แนวคิดแบบ ecosystem approach นั้นประกอบด้วยส่วนสำคัญ 3 ส่วน คือ ทรัพยากรบุคคล, เศรษฐกิจ และทรัพยากรประมง โดยแต่ละส่วนมีความเกี่ยวข้องกัน ได้แก่ ทรัพยากรบุคคล (ผู้ใช้ทรัพยากร) จะเป็นผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสร้างมูลค่าทรัพยากรประมงทางเศรษฐกิจ ในขณะเดียวกันทรัพยากรบุคคลก็ทำหน้าที่ดูแลบำรุง และจัดการทรัพยากร ซึ่งในทางปฏิบัติความเกี่ยวเนื่องของสามองค์ประกอบพื้นฐานสามารถมองเห็นได้ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้องค์ประกอบพื้นฐานทั้งสามคงอยู่และยั่งยืน แนวคิดดังกล่าวจึงควรเน้นย้ำปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความสมดุลของความเกี่ยวเนื่องขององค์ประกอบพื้นฐานทั้งสาม โดยเฉพาะในพื้นที่หรือชุมชนที่ประสบปัญหาดังกล่าวเบื้องต้นแล้ว
- เพื่อส่งเสริมการจัดการทรัพยากรประมงด้วยแนวทางสู่ระบบนิเวศ (Ecosystem approach)
- เพื่อเสนอแนะแนวการพัฒนาปรับปรุงกิจกรรมการจัดการและฟื้นฟูทรัพยากรที่เหมาะสมกับสภาพของพื้นที่นั้นโดยการรวบรวมข้อมูล เก็บข้อมูล และ ข่าวสาร จากชุมชนประมงและพื้นที่ทำการประมง
1. การสำรวจทรัพยากรประมงและและมูลค่าทางเศรษฐกิจ เพื่อการจัดการทรัพยากรประมงในพื้นที่ชายฝั่งกัดเซาะ (จังหวัดสมุทรสาคร, ฉะเชิงเทรา และ เพชรบุรี)
กิจกรรมที่ 1 ประเมินทรัพยากรประมงและการแก้ปัญหาการกัดเซาะในพื้นที่ที่กำหนด
- การสำรวจชนิดและความชุกชุมของทรัพยากรประมงและสัตว์น้ำเศรษฐกิจในพื้นที่ชายฝั่งกัดเซาะ โดยใช้เครื่องมือประมง และเครื่องมือสมุทรศาสตร์
- การสำรวจลักษณะทั่วไปของพื้นที่หน้าดินโดยการใช้เครื่องมือ Echo-sounder และการตรวจสอบลักษณะตะกอนดิน
-
การวิเคราะห์ผลการสำรวจ ประเมินผลการสำรวจ
- การลดความรุนแรงของการกัดเซาะพื้นที่ชายฝั่ง โดยการจัดสร้างแนวซั้งหรือโครงสร้างอื่นๆ ที่สามารถดำเนินการได้โดยชุมชนประมง
กิจกรรมที่ 2 ประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ของทรัพยากรที่มีการใช้ประโยชน์ในทางประมง
- ทบทวนเอกสารการประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ของทรัพยากร
- ออกแบบสอบถาม และเก็บข้อมูล
- วิเคราะห์ข้อมูลและรายงานผล
กิจกรรมที่ 3 การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสำหรับชุมชน/กลุ่ม/องค์กรประมงและถ่ายทอดผลของการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูล
2. การส่งเสริมการฟื้นฟูทรัพยากรปูม้าจากการเรียนรู้แนวทางการเพิ่มโอกาสและลดอุปสรรค (จังหวัดชลบุรี จันทบุรี และชุมพร)
กิจกรรมที่ 1 ศึกษาโอกาสและอุปสรรคในการส่งเสริมการฟื้นฟูทรัพยากรปูม้า (กิจกรรมธนาคารปู)
- เก็บข้อมูลโครงสร้างและการดำเนินกิจกรรมของธนาคารปูแต่ละรูปแบบ
- วิเคราะห์และรายงานผล
กิจกรรมที่ 2 การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสำหรับชุมชน/กลุ่ม/องค์กรประมงและถ่ายทอดผลของการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูล
กิจกรรมที่ 3 การประเมินทรัพยากรปูม้าในพื้นที่ดำเนินโครงการธนาคารปูโดยการใช้เครื่องมือประมง และวิธีการที่เหมาะสมในการดำเนินการจัดสร้างธนาคารปูม้า
ดาวน์โหลดสิ่งพิมพ์และรายงานต่างๆ
|